Türkçe-Dil Bilgisi Terimi Olarak Söyleyiş, Konuşma ve okumada sözcükleri doğru söyleme. Telaffuz.
Diksiyon ve Hitabet Terimi Olarak Söyleyiş, Bir kelimenin ses, hece, ton ve vurgu bakımından söylenme biçimi, söyleniş, sesletim, telaffuz.
Söyleyiş Nedir?
Bir kelimenin ses, hece, ton ve vurgu bakımından söylenme biçimi, söyleniş, sesletim, telaffuz.
Ünsüz Nedir?
1. Ağız kanalında ve diğer ses organlarında bir engelleme, daralma veya kapanmayla ve bir ünlü yardımıyla çıkarılan ses (b, c, ç, d, f, g, ğ, h, j, k, l, m, n, p, r, s, ş, t, v, y, z.)
2. Tek başına seslendirilemeyen, seslendirilebilmek için bir ünlüye ihtiyaç duyan harflere ünsüz denir. Dilimizde 21 ünsüz harf vardır.
Yer Değiştirme Nedir?
Kelimedeki iki ünsüzün yer değiştirmesi şeklinde ortaya çıkan ve ağızlarda çok görülen bir ses olayıdır. Örnek: kibrit-kirbit, kirpi-kipri, sarımsak-samırsak
Şive Nedir?
Herhangi bir dilden, bilinen tarihi seyir içinde veya daha önceden ayrılmış olup ses, şekil ve kelime ayrılıkları gösteren kollara şive adı verilir.
Örneğin; Türkçeden tarih içinde bilinen zamanlarda ayrılmış olan Azerbaycan, Kazak ve Özbek Türkçesi gibi şiveleri mevcuttur.
Yuvarlaklaşma Nedir?
Düz ünlünün ünsüz etkisiyle yuvarlak oluşu: savırmak > savurmak, kavışmak > kavuşmak, yımışak yumuşak gibi.
Ünlü Nedir?
Ciğerlerden gelen havanın ağız kanalında herhangi bir engele uğramadan yalnız ses yolundaki daralma veya genişleme ile çeşitlenen, dil ve dudakların oluşturduğu ses (a, e, ı, i, o, ö, u, ü)
Alfabemizde 29 harf vardır. Bunlardan sekizi ünlü, yirmi biri ünsüzdür. Söyleniş özelliğine ve dilin durumuna göre ünlüler ikiye ayrılır:
a. Kalın ünlüler: a, ı, o, u. b. İnce ünlüler: e, i, ö, ü.
Telaffuz Nedir?
İlgili sözcük ya da cümlenin kullanıldığı dilin özelliklerine göre söylemek.