Kur’an-ı Kerim Terimi Olarak Hafız, Kuran-ı Kerimi bütünüyle ezbere bilen bir başka deyişle başından sonuna kadar ezberleyip okuyabilen kimse.
Müzik-Dans Terimi Olarak Hâfız, (Kuran-ı Kerimin tamamını ezberleyen kimse) Arapça da “korumak ezberlemek” manasındaki “hıfz” kökünden türemiş bir sıfat olan “hâfız” (çoğulu, huffaz) sözlükte “koruyan, ezberleyen” anlamına gelip Kuranın tamamını ezberleyene hâfız denilmiştir. Bazı rivayetlerde Kuran-ı Kerimin tamamını ezberlememiş olsa bile ahkamı konusunda geniş bilgi sahibi olanlara da “kurrâ” denildiği görülmektedir.
Hz. Peygamber (sav) bir hadislerinde “Sizin en hayırlınız Kuranı öğrenen ve öğreteninizdir” buyurmuşladır. Kuran öğrenimi ile ilgili teşviklerin çoğu onu sadece ezberlemeyi değil, manasını anlamayı, muhtevasına vakıf olup gereğince amel etmeyi amaçlamaktadır.
Kuranı ezberleme müessesi Hz. Peygamberden bu yana eksiksiz olarak süregelmiştir. Bu da Yüce Allahın Hicr suresi 9. ayetinin4 tecellisi olduğunu gösterir. Bu müessese kıyamete kadar da sürecektir.
Osmanlılarda kıraat ilminde büyük bir gelişme olmuş ve binlerce hâfız yetişmiştir. Evliya Çelebinin verdiği bilgiye göre Amasyada dokuz dârûlkurrâ vardı ve bunlardan sadece sultan Beyazıt Dârûlkurrâsında 300den fazla hâfız bulunmaktaydı. Yine Evliya Çelebiye göre bu sayı İstanbulda 3000i kadın olmak üzere 9000 hâfız bulunmakta idi.
Cumhuriyetten bu yana Türkiyede bulunan Kuran kurslarının sayısı 5000i aşmıştır. 1970den bu yana Türkiyede Kuran kurslarında yetişen ve belge alan hâfız sayısı 30.000den fazladır.
Osmanlı döneminde, bir çocuğun güzel sesli olduğu anlaşılınca hâfız olması için gerekli eğitim kurumuna verilirdi. Temayüz edenler, imparatorluğun her yöresinde tavsiye ile dersaadete (İstanbula) gönderilirdi. İstanbulda musiki mahfillerine girerler ve usta müzisyenlerle dini ve lâdinî musiki meşk ederek ustalaşırlardı.
Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimi Olarak Hafız, Kurân-ı Kerîmi tamamen ezberleyen ve ezberinde tutan kimse.
Tarih Terimi Olarak Hafız, Kuran-ı Kerimi ezberlemiş olan kişi.
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Terimi Olarak Hafız, Kuran-ı Kerimi bütünüyle ezbere bilen kişiye hafız denir. Peygamberimize Kuran-ı Kerim ayetleri birer birer indikçe inananlar bu ayetleri yazıyorlardı. İçlerinden bazıları da gelen ayetleri ezberliyordu. Böylece ta o zamanda Kuran-ı Kerimi ezberleme geleneği ortaya çıkmıştı. Bu gelenek yüzlerce yıldır Müslümanlar arasında hâlâ devam etmektedir.
Osmanlıca Terimi Olarak Hafız, Kuranı ezberlemiş olan kişi.
Hâfız Nedir?
(Kuran-ı Kerimin tamamını ezberleyen kimse) Arapça da “korumak ezberlemek” manasındaki “hıfz” kökünden türemiş bir sıfat olan “hâfız” (çoğulu, huffaz) sözlükte “koruyan, ezberleyen” anlamına gelip Kuranın tamamını ezberleyene hâfız denilmiştir. Bazı rivayetlerde Kuran-ı Kerimin tamamını ezberlememiş olsa bile ahkamı konusunda geniş bilgi sahibi olanlara da “kurrâ” denildiği görülmektedir.
Hz. Peygamber (sav) bir hadislerinde “Sizin en hayırlınız Kuranı öğrenen ve öğreteninizdir” buyurmuşladır. Kuran öğrenimi ile ilgili teşviklerin çoğu onu sadece ezberlemeyi değil, manasını anlamayı, muhtevasına vakıf olup gereğince amel etmeyi amaçlamaktadır.
Kuranı ezberleme müessesi Hz. Peygamberden bu yana eksiksiz olarak süregelmiştir. Bu da Yüce Allahın Hicr suresi 9. ayetinin4 tecellisi olduğunu gösterir. Bu müessese kıyamete kadar da sürecektir.
Osmanlılarda kıraat ilminde büyük bir gelişme olmuş ve binlerce hâfız yetişmiştir. Evliya Çelebinin verdiği bilgiye göre Amasyada dokuz dârûlkurrâ vardı ve bunlardan sadece sultan Beyazıt Dârûlkurrâsında 300den fazla hâfız bulunmaktaydı. Yine Evliya Çelebiye göre bu sayı İstanbulda 3000i kadın olmak üzere 9000 hâfız bulunmakta idi.
Cumhuriyetten bu yana Türkiyede bulunan Kuran kurslarının sayısı 5000i aşmıştır. 1970den bu yana Türkiyede Kuran kurslarında yetişen ve belge alan hâfız sayısı 30.000den fazladır.
Osmanlı döneminde, bir çocuğun güzel sesli olduğu anlaşılınca hâfız olması için gerekli eğitim kurumuna verilirdi. Temayüz edenler, imparatorluğun her yöresinde tavsiye ile dersaadete (İstanbula) gönderilirdi. İstanbulda musiki mahfillerine girerler ve usta müzisyenlerle dini ve lâdinî musiki meşk ederek ustalaşırlardı.
Hendese Nedir?
Medreselerde okutulan geometri.
Hafız Nedir?
Kurân-ı Kerîmi tamamen ezberleyen ve ezberinde tutan kimse.
Hat Nedir?
Güzel yazı yazma sanatı.