Türkçe-Dil Bilgisi Terimi Olarak Tür Adı, Aynı türden olan varlıklara soyut kavramlara verilen genel ad: ağaç, ateş, çiçek vb.
Ünlem Cümlesi Nedir?
Korku, acıma, şaşırma, sevinme, kızma gibi ansızın beliren duyguları anlatmaya yarayan cümlelere, anlamları yönünden ünlem cümlesi denir. Örnek :
Ah, elim yandı!
Kapıyı açtım ki bir de ne göreyim!
Oh, okul bitti, rahat bir nefes alalım!
O… kimler gelmiş, kimleri görüyorum!
Elimi cebime attım ki cüzdan yok!
Ünlü Nedir?
Sesli. Vokal. Ağız boşluğunda ve ses yolunda gırtlak, damak, dişler ve dudaklar gibi herhangi bir engelle karşılaşmayan seslere ünlüler denir.
Türkçede sekiz tane ünlü bulunmaktadır. Ses kirişlerinin düzgün titreşimi ile meydana gelen ünlüler (Selenler : a-e-ı-i-o-ö-u-ü)
Türkçede ünlüler söylenişlerine göre üç grupta incelenmektedir.
1- Dilin Durumuna Göre Ünlüler
2- Dudakların Durumuna Göre Ünlüler
3- Çenenin Durumuna Göre Ünlüler
Ünlü Nedir?
Ciğerlerden gelen havanın ağız kanalında herhangi bir engele uğramadan yalnız ses yolundaki daralma veya genişleme ile çeşitlenen, dil ve dudakların oluşturduğu ses (a, e, ı, i, o, ö, u, ü)
Alfabemizde 29 harf vardır. Bunlardan sekizi ünlü, yirmi biri ünsüzdür. Söyleniş özelliğine ve dilin durumuna göre ünlüler ikiye ayrılır:
a. Kalın ünlüler: a, ı, o, u. b. İnce ünlüler: e, i, ö, ü.
Türemiş Kelime Nedir?
Ad ve fiil soylu kelime köklerinden yapım ekleriyle genişletilerek bağlandığı kelimeyle ilgili yeni anlamlar kazanmış kelime: yazlık < yaz+lık, kutlu < kut+lu vb.
Ulama Nedir?
Ünsüz harfle biten sözcüğün son ünsüz harfinin kendisinden sonra gelen ve ünlü harfle başlayan sözcüğün ilk hecesiyle birleştirilerek okunmasıdır.
Dikkat edeceğimiz şey, arada noktalama işaretlerinden herhangi birinin olmamasıdır.
Örnek :
Dönülmez akşamın ufkundayız vakit çok geç
Bu son fasıldır ey ömrüm nasıl geçersen geç
Ünlem Nedir?
Konuşanın korku, sevinç, acıma, şaşkınlık gibi her türlü duygu ve heyecanını etkili ve kısa bir biçimde anlatmaya, seslenmeye, çağırmaya yarayan ve kısmen bağımlı kelimeler sınıfına giren kelime veya kelimeler: a!, e!, ah!, ay! vb.
Ulama Nedir?
Ünsüz harfle biten sözcüğün son ünsüz harfinin kendisinden sonra gelen ve ünlü harfle başlayan sözcüğün ilk hecesiyle birleştirilerek okunmasıdır.
Dikkat edeceğimiz şey, arada noktalama işaretlerinden herhangi birinin olmamasıdır.
Örnek :
Dönülmez akşamın ufkundayız vakit çok geç
Bu son fasıldır ey ömrüm nasıl geçersen geç
Tümleç Nedir?
Cümlede yüklemin anlamını yer, zaman, neden, durum, araç gibi çeşitli yönlerden tamamlayan sözcüklere tümleç denir. Tümleçler yüklemle olan ilgilerine göre nesne (düz tümleç), dolaylı tümleç, belirteç (zarf) tümleci ve ilgeç (edat) tümleci olmak üzere dört gruba ayrılır.